Verschenen in Nieuwe Oogst, LTO Noord April 2010. Auteur J. van Riemsdijk
GELDERLAND/UTRECHT - Maandagochtend 9 uur. Erik Smeenk en Ruben Harmsen staan al 30 minuten in de file op weg naar gemeente Geldermalsen. Op pad voor LTO Noord.
Smeenk overlegt bij gemeente Geldermalsen met een medewerker Ruimtelijke Ordening. Harmsen rijdt door naar de provincie Utrecht voor een bespreking met een afdelingsbestuurder van LTO Woerden. LTO Noord heeft namelijk een afstudeeropdracht neergelegd bij HAS KennisTransfer. In deze afstudeeropdracht onderzoeken studenten van HAS Den Bosch de toekomstige ontwikkelingen en functieveranderingen op het platteland in de provincie Gelderland en Utrecht. De aanleiding van dit onderzoek is dat overheden vaak niet van elkaar afweten welke plannen op het buitengebied van toepassing zijn. Ook ontbreekt het overzicht van alle plannen.
En wat betekenen al die veranderingen voor het landelijk gebied en voor de land- en tuinbouw in het bijzonder? De HAS-studenten brengen deze plannen in kaart. Om de LTO-leden en de bestuurders een totaaloverzicht van alle grondclaims te geven. Dat wil zeggen, alle dreigende functieveranderingen op agrarische gronden. Dat kunnen bijvoorbeeld nieuwe woonwijken zijn, maar ook uitbreiding van het wegennet of de realisatie van de EHS. Niet alle claims zijn daarbij hard. Er liggen namelijk ook veel ‘zachte’ claims op landbouwgronden, vaak in de vorm van zoekgebieden nieuwe natuur.
Als in een zoekgebied van 1000 hectare, zo’n 100 hectare nieuwe natuur gerealiseerd kan worden, is dat van grote invloed op de ontwikkelingsmogelijkheden voor de agrarische bedrijven in het hele zoekgebied. Andere claims zijn juist wel hard. Bijvoorbeeld de ontwikkeling van een nieuw industrieterrein op voormalig agrarische grond of de ontwikkeling van nieuwe natuur (EHS). Hierbij is wel al duidelijk hoeveel hectare landbouwgrond er verdwijnt en ook op welke locaties.
De studenten hanteren een vaste werkwijze. Eerst wordt het provinciaal beleid in kaart gebracht op het gebied van natuur, infrastructuur, recreatie, wonen, werken en water. Een belangrijke leidraad hierbij is het streekplan en natuurbeheersplan. Deze plannen bevatten bijvoorbeeld richtlijnen voor nieuwbouwlocaties, nieuwe natuur, waterbergingsgebieden en diverse zoekzones. Per provincie bezochten de studenten - samen met alle ingewonnen informatie - alle LTO-afdelingsbesturen om een globaal beeld van het betreffende gebied te krijgen. Bestuurders zijn heel goed op de hoogte van de recente ontwikkelingen in het gebied. Zij kunnen de studenten ook aan contactpersonen helpen bij de verschillende overheden. Vervolgens bezoeken de studenten alle gemeentes om meer specifieke informatie te verzamelen. Ook bezoeken zij andere actoren, zoals bijvoorbeeld waterschappen en natuurorganisaties.
KAARTEN
De bevindingen van deze inventarisatie verwerken de studenten in kaartmateriaal, met bijbehorende toelichting. Er wordt nog gekeken hoe de resultaten beschikbaar kunnen komen voor LTO-leden. Dat kan bijvoorbeeld op de website van LTO Noord. De provinciale besturen van LTO Gelderland en Utrecht krijgen eind juni de bevindingen overhandigd.