Ga naar het hoofdmenu Ga naar de inhoud

Afgeronde projecten

logo INVIS

Vóór de start van het lectoraat INVIS in 2018 heeft HAS Hogeschool al diverse studentprojecten uitgevoerd waarbij insectenkweek met allerlei proefjes door studenten centraal stonden. Dat werd gedaan in het HAS Insectlab:

Het Insectlab

Het Insectlab staat op de parkeerplaats van de HAS. Linda Bonte van HAS Hogeschool heeft een kort filmpje gemaakt, waarin zij jou rondleidt door dit lab waar studenten proefjes met insecten doen onder gecontroleerde omstandigheden (temperatuur, vochtgehalte, licht).

Het Insectlab van de HAS voor experimenten met insecten.

In het InsectLab wordt kleinschalig onderzoek gedaan naar met name Black Soldier Fly en meelwormen en soms ook met andere soorten of stadia van insecten. De onderzoeken gaan vaak over: voedselconversie, gedrag, gezondheid, voortplanting en dergelijke. Maar er komen ook regelmatig vragen over productontwikkeling voor food en feed, marketing en bedrijfskundige vraagstukken. De meeste vraagstukken komen vanuit subsidietrajecten waarbij meerdere bedrijven en instanties een vergelijkbare vraag hebben. Maar we zien steeds vaker dat individuele bedrijven met hun vraag bij ons aankloppen. Samen kijken we dan of de betreffende vraag binnen een onderwijsproject opgelost kan worden of we maken er een groter (afstudeer)onderzoek van, waarbij studenten en docenten samen naar een antwoord zoeken.

Voorbeeld van proefopstellingen met insecten door HAS-studenten.

SIA KIEM-project Bacterieflora in het insecten(kweek)systeem

De bacterieflora in het (kweek)systeem van Acheta domesticus, Grylloides sigillatus en Zophobas morio : Babette Weller (studente AVANS, Breda) o.l.v. Arjan Borghuis en Olga Haenen (SIA-KIEM.AGR.03.005)

In dit pilotonderzoek in 2018 zijn drie insecten in drie tot vier levensstadia en hun turf, substraat en drinkwater onderzocht op hun bacterieflora. Gekeken is, of er mogelijk voor mens of dier schadelijke bacteriën in aanwezig waren. Met behulp van biochemische determinatietechnieken en de eiwit-gebaseerde MALDI-TOF werden de bacteriën geïdentificeerd, in samenwerking met het visziektelaboratorium van WBVR Lelystad. Er werd geconcludeerd, dat met standaard hygiëne maatregelen op de insectenkwekerij het aangetoonde palet aan insectenbacteriën geen risico vormt voor de mens en dier. Lector Olga Haenen presenteerde de gegevens op het Zoönosesymposium van het RIVM.

Monstername van een krekel voor bacteriologie.

Voer op basis van insecten voor de koningsgarnaal

HAS-studenten o.l.v. Ellen Weerman: bij HAS Hogeschool zijn in 2018 proeven gedaan met voer voor schaaldieren op basis van insecten in vergelijking met regulier voer op basis van vismeel en/of visolie. Dit onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met New Generation Nutrition in Den Bosch. Hierbij bleek, dat garnalen die gevoerd waren met voer op basis van insecten ten opzichte van garnalen, die regulier voer kregen geen groeiverschil vertoonden. Het onderzoek is gepubliceerd in het vakblad Aquacultuur.

NWO KIEM project verduurzaming aquacultuur

Er is op 19 januari 2021 een online en open KIEM-webinar geweest bij INVIS, waarbij twee studentenonderzoeken, die in dit door NWO (project no. ENPPS.KIEM.019.007) gegunde KIEM project werden bewerkt werden gepresenteerd:

1. Essentiële oliën: een alternatief voor antibiotica?

Postdoc M.A.J. Nederlof van WUR, E.J. Weerman, E.M.P. Vrij (NGN), O.L.M. Haenen. In 2019-2020 werdt door 2e jaars HAS studenten proeven gedaan met kruidenolie en de remming van groei van 2 Vibrio soorten, om te kijken, of deze kruidenoliën wellicht antibiotica kunnen vervangen in bijvoorbeeld voer voor aquacultuurdieren. Dit gaf verrassende resultaten, zie de lezing van 19 jan 2021 en de publicatie ervan in Aquacultuur: Nederlof, M.A.J., E.J. Weerman, M.M.P. Vrij, O.L.M. Haenen, 2021. Essentiële oliën: een alternatief voor antibiotica? Aquacultuur, 1: 26-30.

De groep HAS-studenten, die de essentiële oliën onder de loep nam: v.l.n.r. Lisa Korsten, Renske Boelens, Mayke Claessens, Pelle van Rossem, Rens Koper, Martijn Klaver en Aniek ter Heerdt.

2. Insect-based feed for a sustainable future of Dutch finfish aquaculture

4e jaars HAS-studenten Bram van de Sanden, Ester Ceriani en Noud van de Ven deden o.l.v. Ellen Weerman, Toon Keijsers, Gert-Jan Duijves en Olga Haenen hebben door middel van onder andere interviews en literatuurstudie kwalitatief onderzoek gedaan  naar het gebruik van insectenmeel in visvoer in de Nederlandse visteelt en -keten en waarom dit nog maar mondjesmaat gebeurt. Het onderzoek leverde belangrijke inzichten op van de redenen, en ook een lijstje van voorwaarden die een breder gebruik van insectenmeel zouden moeten stimuleren. Lees meer in het rapport en tevens het artikel in Aquacultuur: Weerman, E.J., B. van de Sanden, T. Keijsers, G.J. Duives, M.A.J. Nederlof, O.L.M. Haenen, 2021. Hoe kan de Nederlandse aquacultuur de transitie naar duurzaam voer worden inzetten? Aquacultuur, 1: 20 -25.

Adviseur

ing. L.S. (Linda) Bonte

Adviseur


E: L.Bonte@has.nl

foto Linda Bonte